پاسخ پرسش هر کوارتر بسکتبال چند دقیقه است به رقابتی بستگی دارد که تماشا میکنید. در قوانین رسمی FIBA چهار کوارتر ۱۰ دقیقهای وجود دارد؛ در NBA هر کوارتر ۱۲ دقیقه است. پس زمان اسمی بازی در این دو قالب بهترتیب ۴۰ و ۴۸ دقیقه میشود. این عدد فقط زمانِ روی ساعت بازی را نشان میدهد؛ مسابقهٔ واقعی معمولاً طولانیتر است، چون ساعت با خطا، خروج توپ، تایماوت و برخی توقفهای دیگر میایستد.
مدت کوارتر در FIBA و NBA
طبق مادهٔ ۸ قوانین رسمی بسکتبال FIBA، بازی از چهار کوارتر ۱۰ دقیقهای تشکیل میشود. اگر در پایان کوارتر چهارم امتیاز برابر باشد، وقت اضافههای پنجدقیقهای تا مشخصشدن برنده ادامه مییابند. این قانون برای مسابقاتی است که با مقررات FIBA برگزار میشوند؛ نام کشور یا باشگاه بهتنهایی کافی نیست، چون باید قوانین همان رقابت را دید.
NBA نیز چهار کوارتر دارد، اما هر کوارتر ۱۲ دقیقه طول میکشد. در نتیجه، زمان اسمی بازی در فصل عادی NBA هشت دقیقه بیشتر از قالب FIBA است. در هر دو ساختار، وقت اضافه معمولاً پنج دقیقه است و اگر تساوی ادامه یابد، وقت اضافهٔ دیگری برگزار میشود. بنابراین در بسکتبال حرفهای نتیجهٔ مساوی پس از زمان اصلی به پایان قطعی بازی منجر نمیشود.
این تفاوت برای مقایسهٔ آمار بازیکن هم اهمیت دارد. امتیاز، ریباند یا پاس گل در هر بازی را بدون توجه به مدت مسابقه و دقایق حضور مقایسه نکنید. بازی ۴۸ دقیقهای فرصت بیشتری برای ثبت رخداد دارد، اما بازیکن ممکن است فقط بخشی از آن را بازی کند. معیارهایی مثل آمار بهازای هر ۳۶ دقیقه یا هر مالکیت میتوانند مقایسهٔ زمینهمندتری بسازند، ولی آنها هم تعریف و محدودیت خود را دارند.
چرا مسابقه بیش از ۴۰ یا ۴۸ دقیقه طول میکشد؟
ساعت مسابقه زمان پیوستهٔ دیواری نیست. وقتی توپ مرده میشود، برای پرتاب آزاد آمادهسازی میکنند، مربی تایماوت میگیرد یا داور صحنهای را بازبینی میکند، ساعت میتواند متوقف شود. در دقایق پایانی، خطاهای تاکتیکی و پرتابهای آزاد وقفههای بیشتری میسازند. به همین خاطر نمیتوان از چهار کوارتر ۱۰ دقیقهای نتیجه گرفت که پخش تلویزیونی دقیقاً پس از ۴۰ دقیقه تمام میشود.
در جدول زنده، زمان باقیماندهٔ کوارتر را از عدد دوره جدا بخوانید. برای مثال «Q3» یعنی کوارتر سوم، در حالی که «۵:۳۲» زمان باقیمانده در همان دوره است. ساعت به صفر برسد، زنگ پایان را میشنوید؛ اما ممکن است داور بررسی کند که شوت پیش از پایان از دست بازیکن جدا شده یا پس از آن. اگر خطایی در لحظهٔ پایان رخ داده باشد نیز تصمیم داور میتواند پرتاب آزاد یا زمان باقیمانده ایجاد کند.
وقفه و استراحت میان کوارترها
بین کوارتر اول و دوم و نیز سوم و چهارم فاصلهٔ کوتاهتری در نظر گرفته میشود و بین دو نیمه استراحت طولانیتری وجود دارد. طبق متن قوانین FIBA 2024، فاصلهٔ معمول میان دورههای متوالی و پیش از وقت اضافه دو دقیقه و نیمهٔ بین کوارتر دوم و سوم پانزده دقیقه است. پوشش پخش، مراسم، وقفهٔ فنی یا برنامهٔ رقابت ممکن است زمان کلی رویداد را تغییر دهد، پس مدت درجشده روی ساعت را با کل مدت پخش اشتباه نگیرید.
تایماوتها فرصت توقف و صحبت مربی با بازیکناناند، اما تعداد و زمانبندی مجاز آنها به مجموعهٔ قوانین وابسته است. NBA و FIBA در برخی جزئیات متفاوتاند. بازیهای دانشگاهی، مسابقات جوانان و لیگهای محلی هم ممکن است چارچوب مخصوص خود را داشته باشند. برای تحلیل یک مسابقه، صفحهٔ قوانین همان لیگ یا دفترچهٔ رسمی برگزارکننده را در اولویت قرار دهید.
وقت اضافه بسکتبال چند دقیقه است؟
اگر امتیاز دو تیم در پایان زمان اصلی برابر باشد، در قوانین FIBA یک وقت اضافهٔ پنجدقیقهای برگزار میشود. در قالب NBA نیز وقت اضافه پنج دقیقه است. اگر برابری باقی بماند، دورهٔ دیگری با همان مدت برگزار خواهد شد؛ در این حالت تعداد کوارترهای واقعی مسابقه از چهار بیشتر میشود. وقت اضافه ادامهٔ رقابت است و بخشی از زمان اسمی چهل یا چهلوهشت دقیقهای محسوب نمیشود.
برای دنبالکردن پایان مسابقه، فقط به ثانیههای باقیمانده نگاه نکنید. تعداد خطاهای تیمی و خطاهای فردی، زماناوتها، مالکیت توپ و فاصلهٔ امتیازی نشان میدهند چه توقفهایی محتملاند. این موارد مدت پخش را پیشبینی دقیق نمیکنند، اما توضیح میدهند چرا دو بازی همزمان ممکن است با طول تلویزیونی متفاوتی به پایان برسند.
قاعدهٔ کدام رقابت را دنبال کنیم؟
اگر مسابقهای بینالمللی یا قارهای است، نام مرجع قوانین را در صفحهٔ رسمی رقابت جستوجو کنید. فدراسیون جهانی بسکتبال قوانین FIBA را منتشر میکند و خودش نیز میگوید قواعد NBA، WNBA و NCAA در بعضی موارد تفاوت دارند. برای مسابقهٔ NBA، مقررات خود لیگ مرجع است؛ برای یک تورنمنت، دفترچهٔ همان تورنمنت را بخوانید. از روی ویدیوی خلاصه یا عنوان شبکهٔ اجتماعی به مدت کوارتر تعمیم ندهید.
تماشاگر فارسیزبان در امارات ممکن است در یک شب چند مسابقه از رقابتهای مختلف را دنبال کند. زمان آغاز محلی، نام تیم میزبان و ساعت مسابقه جایگزین قاعدهٔ بازی نیستند. اول مشخص کنید مسابقه زیر نظر کدام برگزارکننده است، سپس زمان دورهها را بر همان اساس بخوانید. بهاینترتیب اختلاف ۴۰ و ۴۸ دقیقه باعث برداشت اشتباه از ریتم بازی یا آمار نمیشود.
پرسشهای رایج
بسکتبال چند کوارتر دارد؟ در ساختار استاندارد FIBA و NBA چهار کوارتر دارد؛ مدت هر کوارتر فرق میکند. آیا ساعت هنگام توقف میایستد؟ بله، در موقعیتهای مختلف بازی ساعت متوقف میشود، بنابراین زمان واقعی از جمع دقیقههای اسمی بیشتر است. اگر بازی مساوی باشد چه میشود؟ وقت اضافهٔ پنجدقیقهای برگزار میشود و در صورت تساوی دوباره ادامه مییابد.
آیا همهٔ لیگها از قانون FIBA استفاده میکنند؟ نه؛ مقررات مسابقه را از منبع رسمی همان رقابت بررسی کنید. چرا آمار NBA را مستقیم با FIBA مقایسه نمیکنند؟ علاوه بر تفاوت زمان کوارتر، سرعت بازی، تعداد مالکیت، نقش بازیکن و نظام آماری نیز میتوانند تفاوت داشته باشند. برای مقایسهٔ درستتر، دقیقهٔ حضور و قالب مسابقه را کنار عدد خام ببینید.
خلاصه
در FIBA هر کوارتر ۱۰ دقیقه است و در NBA دوازده دقیقه. وقت اضافه در هر دو قالب پنج دقیقه ادامه پیدا میکند تا برنده مشخص شود. توقف ساعت، تایماوت و بازبینی صحنه، مدت واقعی پخش را طولانیتر میکند؛ برای نتیجهٔ درست، قواعد همان مسابقه را بررسی کنید. متن رسمی قوانین FIBA 2024 در مادهٔ ۸ مدت بازی و وقت اضافه را توضیح میدهد.