Хэрэв та волейболын оноо тоолох дүрэм хайж байгаа бол гол зарчим энгийн: rally-г хожсон баг нэг оноо авна. Serve аль багт байснаас үл хамааран оноо өгдөг энэ аргыг rally point систем гэдэг. FIVB-ийн одоогийн дүрмээр тоглолт тав хүртэлх сет үргэлжилж, эхний дөрвөн сет 25, шийдвэрлэх тав дахь сет 15 оноонд хүрдэг. Ялагч сет бүрд дор хаяж хоёр онооны зөрүү авах ёстой.

Rally point систем хэрхэн ажилладаг вэ?

Бөмбөгийг талбайд зөв буулгах эсвэл өрсөлдөгчийг алдаа гаргахад хүргэсэн баг оноо авна. Үүнд service ace, блок, довтолгооны оноо орж болно. Бөмбөг торонд тогтох, талбайн гадна унах, баг дөрвөн удаа хүрэх, эсвэл нэг тоглогч дараалан хууль бус байдлаар хүрэх зэрэг нь эсрэг багт оноо авчрах жишээ. Оноог зөвхөн serve хүлээн авч байгаа тал авч чаддаг хуучин side-out систем одоогийн олон улсын ердийн дүрэм биш.

Rally-г serve хийсэн баг хожвол оноогоо нэмж, дараагийн serve-ээ хадгална. Serve хүлээн авч байсан баг хожвол оноо авахаас гадна serve эзэмших бөгөөд эргэлтийн байрлалын дүрмээр тоглогчид rotate хийнэ. Тиймээс онооны дараа багийн талбай дээрх байрлал өөрчлөгдөж болно. Онооны самбар дээрх 10–8 нь тухайн сетийн оноо болохоос тоглолтын хэдэн сет хожсоныг хэлэхгүй гэдгийг ялгаарай.

25 онооны эхний дөрвөн сет

Эхний дөрвөн сетийн зорилт 25 оноо. Гэхдээ яг 25 хүрсэнээр тоглоом үргэлж шууд дуусахгүй: баг хоёр оноогоор тэргүүлэх шаардлагатай. 25–23 бол хоёр онооны зөрүүтэй учраас сетийн боломжит эцсийн дүн. 25–24 бол зөрүү нэгхэн тул тоглоом үргэлжилнэ. Дараа нь 26–24 гэх мэт хоёр онооны зөрүү үүсэхэд сет дуусна. Энэ дүрэм нийт тоглолтын дүнд мөн адил үйлчилнэ.

Багууд 24–24, 25–25, 30–30 болсон ч албан ёсны стандарт тоглолтод онооны дээд хязгааргүй. Хоёр онооны зөрүү гарах хүртэл rally үргэлжилнэ. Сүүл хэсэгт дараалсан хоёр rally сетийн үр дүнг шийдэж болох тул оноо бараг тэнцүү үед scoreboard-оо нягт ажигла. Tournament организатор захиалгат богино формат ашиглаж байгаа бол тухайн event-ийн rulebook-ийг шалгах хэрэгтэй; бүх тоглоом ижил урттай гэсэн үг биш.

Тав дахь, шийдвэрлэх сет

Хоёр баг өмнөх сетүүдээр 2–2 болсон үед тав дахь сет тоглоно. Энэ set 15 оноотой боловч мөн хоёр онооны зөрүү шаардана. 15–13 шийдвэрлэж болно; 15–14 дээр play үргэлжилж, 16–14 эсвэл түүнээс хойш хоёр онооны зөрүү үүсэхэд дуусна. Шийдвэрлэх сет эхний дөрвөн сетээс богино зорилттой тул 10–10 гэх мэт ойр score дээр дараагийн хэдэн rally-ийн үнэ цэнэ өснө.

FIVB-ийн дүрэмд шийдвэрлэх сетэд багууд тодорхой заагт талбайн талаа сольдог. Шууд дамжуулалтын график side change хийгдсэнийг онцолж магадгүй. Энэ өөрчлөлт score reset гэсэн үг биш: нэг сетийн онооны бүртгэл үргэлжилнэ. ТВ график дээрх багийн нэр, оноо, service тэмдэг, set дугаар зэргийг хамтад нь харахгүй бол 15 онооны заагт тал солигдсон шалтгааныг анзаарахгүй өнгөрч болно.

Set-ийн оноо ба тоглолтын оноог ялгах

Олон scorecard хоёр төрлийн тоо харуулна. Дээд мөрөнд баг тус бүрийн хожсон set буюу тоглолтын оноо 2–1 гэж харагдаж болно. Доод хэсэгт одоогийн set 18–16 гэх мэт явж байдаг. Зарим сайт дууссан set бүрийн оноог тусад нь жагсаадаг: 25–21, 22–25, 15–11 гэх мэт. Оноо аль мөрөнд байгааг гарчиг, set-ийн дугаар, “sets” эсвэл “points” гэсэн шошгоос тань.

Тоглолтын эцсийн үр дүн 3–1 байвал нэг баг дөрвөн set тоглоод гурвыг хожсон. Гэвч энэ нь бүх онооны нийлбэр илүү гарсан гэсэн баталгаа биш; сет бүрийн оноо өөр өөрөөр хуваарилагдана. Betting эсвэл live analysis уншиж байгаа бол team won match, set handicap, total points гэсэн гурван өөр хэмжүүрийг хольж болохгүй. Нэг нь ялагчийг, нөгөө нь хожсон сетийн зөрүүг, гурав дахь нь онооны тоог хэмжиж болно.

Ротаци, serve ба чөлөөт libero

Баг serve хүлээж байхдаа rally хожиж serve авмагц тоглогчид цагийн зүүний дагуу нэг байрлал шилжинэ. Баг дараагийн удаа өөрийн serve-ээ хожвол байрлалаа дахиад шилжүүлэхгүй. Serve хийх ээлж, талбайн байрлал зөрөх үед шүүгч rotation fault зарлаж, дүрмийн дагуу оноо эсвэл serve өрсөлдөгчид шилжиж болдог. Иймээс тамирчны зогсож буй байрлал, албан ёсны position sheet хоёрыг ялгаж ойлгох хэрэгтэй.

Libero ихэвчлэн арын эгнээнд хамгаалалт, serve хүлээн авах үүрэгтэй бөгөөд өөр өнгийн өмсгөлтэй байдаг. Түүний оролцоо нь онооны самбарын тооллыг өөрчлөхгүй. Гэхдээ либеро солилцох тусгай журамтай, урд эгнээнд байрлахтай холбоотой хязгаар бий. Тоглогчийн нэр scorecard дээр буруу харагдвал libero replacement эсвэл шүүгчийн бүртгэл шинэчлэгдээгүй эсэхийг шалга; оноо тогтмол өсөж байгаа бол тоглолтын үндсэн тоолол үргэлжилж байна.

Хоёр онооны жишээ

Нэг сет 24–24 гэж эхлүүлье. А баг дараагийн rally-г хожвол 25–24 болно, гэхдээ зөрүү нэг тул үргэлжилнэ. Б баг хожвол 25–25 болж, дахиад тэнцэнэ. А баг дараалан хоёр оноо авбал 27–25 болж сет дуусна. Багуудын ээлжилсэн rally нь оноог олон удаа нэмэгдүүлж болох тул зөвхөн 25 гэдэг тоог хараад шууд төгсгөл гэж таамаглаж болохгүй.

Тав дахь сетэд 14–14 болсон ч ижил зарчим үйлчилнэ: нэг баг хоёр оноогоор илүү болох хүртэл тоглоно. 15–14 дээр тоглолт дуусаагүй, 16–14 дээр дуусч болно. Албан scoreboard, feed эсвэл бичлэгийн timestamp хоорондоо бага зэрэг зөрөх үед дараах rally-г баталгаатай болтол final score гэж нийтлэхээ хойшлуул. Онооны маргаан, service fault эсвэл video review шүүгчийн шийдвэрээр тооцоог өөрчилж болно.

Live scorecard унших богино жагсаалт

  • Одоогийн set-ийн оноо болон хожсон set-ийг тусад нь ол.
  • Эхний дөрвөн сет 25, шийдвэрлэх сет 15 хүртэл байдгийг санаж яв.
  • Хоёр онооны зөрүү гараагүй бол сет үргэлжилнэ.
  • Rally хожсон тал оноо авдаг; serve авсан эсэх дангаараа шийдэхгүй.

Хураангуй статистикт service errors, attack points, blocks, opponent errors зэрэг үзүүлэлт байвал тэдгээр нь онооны самбарыг орлохгүй. Баг хэдэн удаа довтолсноос илүү тухайн rally хэний оноогоор дууссаныг албан score шийднэ. Оноо таамаглах эсвэл спортын зах зээл харахдаа тухайн платформ сет дуусах үеийн оноог хэрхэн тооцохыг уншаарай; статистикийн feed нь үндсэн шүүгчийн бүртгэлээс хоцорч болдог.

Товч дүгнэлт

FIVB-ийн ердийн тоглолт rally point системтэй: rally бүр нэг оноо, эхний дөрвөн сет 25, шийдвэрлэх тав дахь сет 15 хүрнэ. Аль ч сет хоёр онооны зөрүү гарах хүртэл үргэлжилнэ. Scoreboard дээр хожсон сет ба одоогийн оноог салгаж унш; serve болон rotation тэмдгийг хамт шалга. FIVB-ийн үндсэн дүрмийн хуудас одоогийн дүрмийг нэгтгэдэг. BetSigy-ийн Монгол тоглолтын онооны хуудсыг үзэхдээ set-ийн дугаарыг мөн шалгаарай.