DRS ਦਾ ਮਕਸਦ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ

DRS ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ Decision Review System ਹੈ। ICC ਇਸਨੂੰ ਮੈਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ on-field umpire ਆਪਣੀ review ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਸੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ player review ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਫੈਸਲਾ ਮੈਚ ਦੇ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ playing conditions ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਟੀਵੀ replay, commentary ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।

ਇਹ ਫਰਕ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: DRS ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ match ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਹਰ close call ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਣਨ ਦਾ ਅਸੀਮਤ ਹੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲਦੀ ਜਾਂਚ ਹੈ। ICC ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ third-umpire protocols ਹਰੇਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ playing conditions ਦੇ appendices ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਚ ਦਾ review rule ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ’ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਮੰਨਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

Player review ਕੌਣ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Player review ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਕਿਸੇ on-field decision ਨੂੰ third umpire ਕੋਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹੜਾ ਖਿਡਾਰੀ signal ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ innings ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ reviews ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲਾਂ format ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ conditions ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। Review window ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਜਾਂ ਗਲਤ signal ਹੋਣ ’ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਰਸ਼ਕ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ screen ਉੱਤੇ “review” ਲਿਖਿਆ ਵੇਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; official protocol ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ review ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, third umpire ਉਪਲਬਧ approved footage ਅਤੇ technology ਵਰਤ ਕੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਨਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। LBW ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ball tracking ਸਵਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; caught-behind appeal ਵਿੱਚ audio ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਤਕਨੀਕ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਤਕਨੀਕ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਇਹ venue ਅਤੇ competition ਦੀਆਂ conditions ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਟੀਵੀ graphic ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸਬੂਤ ਵਾਂਗ ਨਾ ਪੜ੍ਹੋ; umpire review process ਅੰਦਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Umpire review ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

Umpire review ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੀ player review ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ICC ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਮੁਤਾਬਕ on-field umpire, ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ, third umpire ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ run out, boundary ਜਾਂ catch ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਮੈਦਾਨੀ ਅੰਪਾਇਰ ਫੈਸਲਾ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਹੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਇਹ referral ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੂਚੀ competition appendix ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ player reviews ਵਾਲੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਗਿਣਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

Third umpire ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਣਾਂ ਦੇ replay ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਹੜਾ replay ਕਿਸ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ protocol ਦੱਸਦਾ ਹੈ। Ground umpire ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਦਾਨ ’ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ clip ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; third umpire ਕੋਲ ਕਈ view ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਫੈਸਲਾ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜਵਾਬੀ ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ scoreboard ਵੇਖੋ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ slow-motion frame ਨਹੀਂ।

Replay technology ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ

ਦਰਸ਼ਕ ਲਈ “replay ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ” ਅਤੇ “ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ” ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਵਾਕ ਹਨ। ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਨਤੀਜੇ probability, projection ਜਾਂ defined threshold ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਸਮਝ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਕ conditions ਵਰਤੋ। Social media ਉੱਤੇ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ clip ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਗਾਈਡ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੈਚ ਦਾ protocol ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

DRS ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੋਟ ਕਰੀਏ?

ਪਹਿਲਾਂ match format ਅਤੇ tournament ਪਛਾਣੋ। ਫਿਰ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹ player review ਹੈ ਜਾਂ umpire review। Screen ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ ਘਟਨਾ ਕੀ ਹੈ—LBW, catch, run out ਜਾਂ boundary—ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ commentary ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ tournament ਦੀ playing conditions ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ। ICC ਹਰ competition ਲਈ ਵੱਖਰਾ appendix ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Score app ਵਿੱਚ review count ਜਾਂ umpire signal ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਕ live post ਜਾਂ crowd reaction ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਸਮਝਣ। Official scoreboard, match referee ਜਾਂ organizer ਦੀ update ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ। Review ਲੰਮੀ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਈ ਨਵਾਂ rule ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ officials ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ ਸੂਚੀ

  • ਕੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ DRS ਉਪਲਬਧ ਹੈ?
  • ਇਹ player review ਹੈ ਜਾਂ umpire review?
  • ਮੌਜੂਦਾ competition ਦਾ review limit ਅਤੇ request timing ਕੀ ਹੈ?
  • Third umpire ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਘਟਨਾ ਅਤੇ approved replay ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ?
  • ਅੰਤਿਮ ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ official scoreboard ਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ?

DRS ਮੈਚ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ viewer graphic ਨੂੰ guarantee ਜਾਂ prediction ਨਾ ਸਮਝੋ। ਖਾਸ ਮੈਚ ਲਈ ICC ਜਾਂ organizer ਦੀਆਂ current playing conditions ਪੜ੍ਹੋ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਹੋਰ format ਅਤੇ squad topics ਲਈ cricket guide ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬਲੌਗ ਵੇਖੋ।