Net Run Rate කියන්නේ මොකක්ද?

Net Run Rate (NRR) යනු තරගාවලියක කණ්ඩායමක් ලකුණු රැස් කළ සාමාන්‍ය වේගය සහ ප්‍රතිවාදීන් එම කණ්ඩායමට එරෙහිව ලකුණු රැස් කළ වේගය අතර වෙනසයි. ICC ODI නීති අනුව මෙය බොහෝවිට ලකුණු සම වූ කණ්ඩායම් වෙන්කර තැබීමේ අමතර නිර්ණායකයක් ලෙස යොදාගනී. එය එක් තරගයක run rate පමණක් නොවේ; තරගාවලියේ අදාළ තරගවල ලකුණු සහ overs එකතු කර ගණනය කරයි.

සරලව කියනවා නම්, කණ්ඩායමක් තමන් ලබාගත් මුළු ලකුණු තමන් මුහුණ දුන් overs වලින් බෙදා average runs per over ගණනය කරයි. ඉන්පසු ප්‍රතිවාදීන් තමන්ට එරෙහිව ගත් ලකුණු, ප්‍රතිවාදී overs වලින් බෙදා ගණනය කරයි. දෙවන අගය පළමු අගයෙන් අඩු කළ විට NRR ලැබේ. මෙය තරග ප්‍රතිඵලයක් නොව තරගාවලි සංඛ්‍යාලේඛනයකි.

සරල උදාහරණයකින් තේරුම් ගන්න

කණ්ඩායමක් තරග දෙකකදී overs 40ක් මුහුණ දී ලකුණු 240ක් ගත්තේ යැයි සිතමු. එහි run rate එක 6.00යි. එම කණ්ඩායමට එරෙහිව ප්‍රතිවාදීන් overs 40කදී ලකුණු 220ක් ගත්තේ නම් against rate එක 5.50යි. සරල උදාහරණයේ NRR 0.50 වේ. සැබෑ තරගාවලියකදී සියලු eligible matches ගණනට ගන්නා නිසා එක් තරගයක ලකුණු පමණක් බලලා final NRR කියන්න බැහැ.

උදාහරණයේ overs හරියට 40ක් ලෙස ගත්තේ ගණනය පැහැදිලි කිරීමටයි. ක්‍රිකට් ලකුණු සටහන්වල overs notation එක 19.4 ලෙස දැක්වූ විට එය දශම 19.4ක් නොවේ; overs 19ක් සහ නීත්‍යානුකූල පන්දු 4ක් ලෙස කියවිය යුතුය. එක් පන්දුවාරයක නීත්‍යානුකූල පන්දු 6ක් බැවින් 19.4 overs යනු 19 + 4/6 overs වේ. අගයන් දශම ලෙස ඇතුළත් කිරීමෙන් ගණනය වැරදිය හැක.

කණ්ඩායම all out වුණොත්?

ICC ODI නීතිවල වැදගත් විශේෂ අවස්ථාවක් නම් කණ්ඩායම තමන්ට ලැබුණු quota එක සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර all out වීමයි. එවැනි අවස්ථාවක NRR ගණනයේදී කණ්ඩායම මුහුණ දුන් සැබෑ අඩු overs ගණන වෙනුවට එයට හිමිව තිබූ සම්පූර්ණ quota එක භාවිත කරන නීතියක් තිබේ. ඒ නිසා 50-over තරගයක 32 overs තුළ all out වීම, overs 32ක් පමණක් ක්‍රීඩා කළා ලෙස NRR denominator එකට දැමීම නොවිය හැක. අදාළ official playing conditions පරීක්ෂා කරන්න.

මෙම නියමය අරමුණු කරන්නේ ඉක්මනින් all out වූ කණ්ඩායමකට overs අඩුවෙන් මුහුණ දීම නිසා run rate අසාධාරණ ලෙස වැඩි වීම වැළැක්වීමයි. කෙසේ වෙතත් මෙය සෑම format එකකටම එකම ලෙස යෙදේ යැයි නොසිතන්න. ODI, T20I, domestic league හෝ tournament appendix වෙනස් විය හැක. ලකුණු සටහනේ overs අගය සහ නීති දෙකම සසඳන්න; තෙවන පාර්ශ්වයේ calculator එකක් භාවිත කළහොත් එය අදාළ නීතියම යොදාගන්නවාද බලන්න.

No Result සහ DLS තරග

තරගයක් No Result ලෙස ප්‍රකාශ කළ විට ICC ODI නීති අනුව එම තරගය NRR ගණනයට අදාළ නොවිය හැක. නමුත් වැසි නිසා අඩු වූ තරගයක් DLS නීතියෙන් ප්‍රතිඵලයක් ලබාගත්තොත්, ලකුණු සටහනේ ඒ සඳහා විශේෂ අගයන් යෙදිය හැක. ICC playing conditions අනුව par score, revised target සහ overs යන තොරතුරු ගණනයට වැදගත් විය හැක. සරලව පරණ target එක හෝ පරණ overs ගණන පාවිච්චි නොකරන්න.

අදාළ තරගාවලියේ නීති සහ official table එක කියවීම වැදගත් වන්නේ DLS මගින් ලැබෙන ප්‍රතිඵලය NRR සඳහා සකස් කරන ආකාරය වෙනස් විය හැකි නිසාය. තරගය නතර වූ මොහොතේ පන්දුවාර, ලකුණු සහ revised target එක මත organizer තීරණය කරයි. සමාජ මාධ්‍යයේ පළවන “මෙම ලකුණු සටහනෙන් කණ්ඩායම qualifier” වැනි පණිවිඩයක් ලැබුණොත් update timestamp සහ ICC/තරගාවලි වගුව පරීක්ෂා කරන්න.

NRR ලකුණු සටහනට බලපාන ආකාරය

තරගාවලියක පළමුවෙන් points බලයි; පසුව තරගාවලියේ නීති දක්වන tiebreak sequence ක්‍රියාත්මක වේ. ICC ODI clause 16 හි ඇතැම් තරගාවලි සඳහා වැඩි ජයග්‍රහණ, head-to-head, bonus points සහ ඉන්පසු NRR යන අනුපිළිවෙල තිබිය හැක. මෙය සෑම ICC හෝ දේශීය තරගාවලියකටම අනිවාර්ය එකම අනුපිළිවෙල නොවේ. Tournament regulations අදාළ වේ.

සංඛ්‍යාලේඛන පරීක්ෂා කරන ක්‍රමය

  • තරගාවලියේ current points සහ tiebreak rules කියවා තිබේද?
  • ලකුණු සහ overs සියලු අදාළ තරගවලින් එකතු කර තිබේද?
  • 19.4 වැනි overs notation එක පන්දුවලට නිවැරදිව කියවා තිබේද?
  • All out වූ විට හිමි quota එක යොදාගත යුතුද?
  • No Result හෝ DLS result සඳහා විශේෂ නීතියක් තිබේද?

NRR යනු තරගාවලි සාමාන්‍යයකින් ගණනය කරන සංඛ්‍යාවකි; scoreboard එකේ දැනට පෙනෙන run rate එකට සමාන නොවේ. ICC නීති සහ තරගාවලි තත්ත්වය එකට කියවා අවසන් අගය තහවුරු කරන්න. තවත් ක්‍රිකට් තොරතුරු ක්‍රිකට් මාර්ගෝපදේශය සහ සිංහල බ්ලොග් තුළ ඇත.