I-knock-on ku-rugby: umehluko phakathi kokuwa kwebhola ne-forward pass
Abalandeli abasesha i-knock-on ku-rugby bavame ukufuna ukwazi ukuthi kungani unompempe emisa umdlalo ngemva kokuthi ibhola liwele phambili, noma ukuthi kungani i-forward pass iholela esinqumweni esihlukile. La magama amabili ahlobene nokuya kwebhola phambili, kodwa achaza izenzo ezihlukene. I-knock-on yenzeka lapho umdlali ethinta ibhola ngesandla noma ngengalo bese liya phambili ngaphansi kwezimo ezichazwe ku-Law 11. I-throw forward yona yenzeka uma umdlali ephonsa noma edlulisa ibhola ngamabomu liye phambili. Lo mhlahlandlela wesiZulu usebenzisa amagama ajwayelekile kubabukeli baseNingizimu Afrika, kuhlanganise abalandela ama-Springboks ne-URC.
Iyini i-knock-on?
Ngokomthetho we-World Rugby, i-knock forward ingenzeka noma kuphi endaweni yokudlala. Isibonelo esivamile sivela lapho umdlali ebhekene ne-tackle noma ezama ukubamba umdlali ophikisana naye, athinte ibhola ngesandla noma ngengalo bese ibhola liya phambili. Uma umdlali elahlekelwa yibhola liye phambili futhi izimo zomthetho zigcwaliseka, iqembu elingonanga umthetho livame ukuthola i-scrum. I-scrum ibuyisela ibhola emdlalweni ngendlela ethile; akusho ukuthi umdlali uthole i-penalty ngokwenza iphutha ngamabomu.
Igama elithi “liya phambili” lidinga ukuqondwa maqondana nomugqa wokuzama weqembu elihlaselayo, hhayi ukuthi ibhola libonakala lihamba phambili esikrinini. Ikhamera ingalandela umdlali ogijima ngesivinini, okwenza i-pass ebuyela emuva ibonakale sengathi ibhola liqhubekele phambili emhlabeni. Ekuhlaziyeni i-throw forward, kubalulekile ukubona indawo lapho ibhola liphuma khona ezandleni nomzila walo maqondana nomdlali olidlulisayo. Ukunyakaza komdlali kungadida iso, ngakho isithombe esisodwa singase singavezi yonke imininingwane.
Uma umdlali ezama ukubamba ibhola kodwa elithinta ngesandla liye phambili, lokho akusho ngaso sonke isikhathi ukuthi ulishaye ngamabomu. I-Law 11 iyahlukanisa iphutha elingahlosile nokushaya ibhola liye phambili ngenhloso. Uma umdlali ezama ukulibamba futhi bekunethuba elinengqondo lokulithola, ukushayisa kwalo phambili akubhekwa njengesenzo sangamabomu. Kodwa uma isenzo senziwa ngamabomu ngesandla noma ngengalo, unsumpa angakhipha i-penalty. Isizathu, ukunyakaza kwesandla nokuthi umdlali uzama ukwenzani konke kubalulekile.
I-knock-on ne-forward pass akufani
I-forward pass ibhekisela ebholeni eliphonswa noma elidluliselwa phambili lisuka komunye umdlali liye komunye. I-knock-on igxile ekuthinteni noma ekulahlekelweni kwebhola ngesandla noma ngengalo eliya phambili. Uma umdlali edlulisa ibhola ngamabomu liye phambili, unsumpa anganikeza i-penalty; uma ibhola lidluliselwa phambili ngephutha, i-scrum ingaba yisijeziso esisebenzayo. Ngakho-ke, umbuzo awukhona nje ukuthi ibhola liyephi, kodwa nokuthi kwenzekeni ezandleni zomdlali nokuthi kwakuyisenzo esihlosiwe yini.
Ababukeli bangadideka lapho umdlali egijima phambili kodwa edlulisa ibhola emuva. I-rugby ivumela umdlali ukuthi agijime aye phambili ngesikhathi enikeza ozakwabo ibhola eliya emuva maqondana nendlela iqembu elihlasela ngayo. Ibhola lingaqhubeka nokuhamba phambili uma libhekwa emhlabeni ngenxa yesivinini somdlali, kodwa lokho akusho ngokuzenzakalelayo ukuthi i-forward pass yenzekile. Okubalulekile yindlela elidluliswe ngayo maqondana nomdlali, hhayi kuphela indawo eliyofika kuyo enkundleni.
Uma ubuka i-replay, zama ukubheka umzimba womdlali ophethe ibhola, indawo yezandla zakhe, nokuqala kokuhamba kwebhola. Ungagxili kumamaki enkundleni noma kumdlali olamukelayo kuphela. Uma ibhola lithintwe ngumnqamulajuqu wokudlulisela noma lashaywa ngesikhathi sokuzama i-tackle, incazelo yomthetho ingahluka. Isinqumo sokugcina singadinga ukubuka ama-angle ahlukene nokuthi ibhola lihambile yini liya phambili noma liphinde labuyela emuva ngemva kokuthintwa.
I-charge-down kanye nokudonswa kwebhola
I-World Rugby Law 11 ibala izimo ezithile lapho ibhola eliya phambili lingajeziswa njenge-knock-on. Uma umdlali evimba ukukhahlelwa kwebhola ngokulithinta ngokushesha ngemva kokuthi omunye elikhahlele, lokho kubizwa ngokuthi i-charge-down futhi umdlalo ungaqhubeka. Uma umdlali ekhipha noma edonsa ibhola esandleni somphikisi bese liya phambili lisuka esandleni noma engalweni yalowo oliphethe, nakho kungaba yisimo esingajeziswa njenge-knock forward. Lezi yizimo ezihlukile, hhayi imvume yokudlulisela ibhola phambili.
Ku-charge-down, isikhathi sokuthinta ibhola sibalulekile. Umdlali ovimbela ukukhahlela uvamise ukuzama ukuthola ibhola noma ukuvala indlela yalo, hhayi ukulisusa esandleni somdlali ozama ukubamba ibhola. I-replay ibonisa ukuthi ibhola liphume emlenzeni womkhahleli yini noma lashaywa ngesandla ngesikhathi sokulwa. Uma ibhola lishaywe ngenhloso ukuze livimbe ukudlulisela komphikisi, umthetho ungahluka kwe-charge-down evamile; umbukeli kufanele alandele isenzo esenzeka ngaphambi kokuba ibhola liwele phambili.
Uma umdlali edonsa ibhola esandleni somphikisi, ibhola lingaya phambili ngenxa yokuphikisana noma ukushintsha kokubamba. I-Law 11 ibeka ukuthi alikho iphutha le-knock forward kuleso simo esichaziwe, ngakho umdlalo ungaqhubeka. Lokho kusiza ukuhlukanisa ukuphuca ibhola kumphikisi nokushaya ibhola phambili ngesikhathi sokudlulisela. Nokho, uma umdlali elishaya ngamabomu ngesandla ukuze aphazamise ibhola eliya kumphikisi, kungase kube nenye inhlawulo. Umongo nawo uyabaluleka.
Kungani i-scrum noma i-penalty ikhethwa?
I-scrum ivame ukusetshenziselwa iphutha elingahlosile, njengokulahlekelwa ibhola liye phambili noma i-throw forward engahlosiwe. Leli yithuba lokuthi amaqembu aphinde aqale ukudlala ngendlela elinganayo yokulwa ngebhola phansi. I-penalty inezizathu ezihlukile, njengokudlulisela phambili ngamabomu noma ukushaya ibhola ngesandla ngenhloso yokuphazamisa umdlalo. Isijeziso esikhethwa unsumpa asisekelwe kuphela ekutheni ibhola laphelela ngaphambili; uhlobo lwesenzo, inhloso, nesimo esibhalwe ku-law kuthinta umphumela.
Uma ibhola elivela kwi-knock-forward liphumela ngaphandle, umthetho wamanje uchaza ukuthi iqembu elingonanga lingase libe nezinketho ezengeziwe ngokwemibandela yalo, njengokukhetha i-quick throw noma i-lineout esikhundleni se-scrum. Ngoba amagama nemithetho kungenzeka abuyekezwe, landela i-Law 11 ebukhoma kanye nezimemezelo zomqhudelwano othile. I-URC, imidlalo yamazwe ngamazwe nezinye izinhlobo ze-rugby zingase zibe nemithetho yokusebenzisa izinguquko ngosuku oluthile. Ungasebenzisi incwadi endala ngaphandle kokuhlola unyaka wayo.
Ababukeli bangabona umdlali ethola i-yellow card noma i-penalty ngemva kokushaya ibhola phambili ngamabomu. Lokho akufani ne-scrum evamile ye-knock-on engahlosile. Abanompempe bangahlola ukuthi isenzo sivimbele ukudlulisela kumphikisi noma ithuba elicacile lokushaya i-try. Akuyona yonke i-knock-on eba yi-foul play; isijeziso esinzima sidinga ukuhlolwa kwenhloso nesimo esizungezile. Akufanele kuthathwe ukuthi yonke ibhola eliwele phambili libangele ikhadi.
Indlela yokuhlola isinqumo ku-replay
Uma umbukeli we-Springboks noma we-URC ebona unsumpa emisa umdlalo, angalandela lezi zinyathelo. Okokuqala, thola ukuthi ibhola lathintwa ngesandla, ngengalo, ngonyawo noma emzimbeni. Okwesibili, bheka ukuthi laya phambili maqondana nokuhlasela noma labonakala nje liya phambili ngenxa yesivinini somgijimi. Okwesithathu, hlukanisa ukudlulisa noma ukuphonsa ibhola kumdlali olahlekelwa yilo. Okwesine, hlola ukuthi bekuyi-charge-down noma ibhola elikhishwe esandleni somphikisi yini. Ekugcineni, cabanga ukuthi isenzo besingahlosile noma senziwe ngenhloso.
Isimo singabonakala ngokushesha esikrinini esikhulu kodwa imininingwane ithatha isikhathi. Ikhamera eseceleni ingaveza indlela yebhola, kanti i-angle engemuva ingabonisa isandla noma ingalo ethintile. Uma unsumpa ephendula ku-TMO, umbuzo ungaba ukwehlukana phakathi kwe-knock-forward ne-throw-forward noma ukuthi bekukhona yini inzuzo. Ungasho ukuthi “ibhola liye phambili ngakho bekuyi-knock-on” ungakaqondi ukuthi umdlali ulenze kanjani. Igama lomthetho lichaza isenzo, hhayi umphumela obonakala esikrinini kuphela.
Amaphuzu okufanele uwakhumbule
- I-knock-forward ivame ukuvela lapho umdlali ethinta noma elahlekelwa yibhola ngesandla noma ngengalo, bese liya phambili.
- I-forward pass iwukudlulisela noma ukuphonsa ibhola phambili; akufani nokulahlekelwa ibhola liye phambili.
- Iphutha elingahlosile livame ukuholela ku-scrum, kuyilapho isenzo esithile sangamabomu singaholela ku-penalty.
- I-charge-down nokukhipha ibhola esandleni somphikisi kunemithetho ehlukile ku-Law 11.
- Hlola i-law book yamanje kanye nomqhudelwano ngaphambi kokusebenzisa incazelo endala.
Funda umbhalo wamanje we-World Rugby Law 11: knock forward or throw forward ukuze ubone izijeziso nezimo ezihlukile. Ezinye izinsiza ze-rugby zaseNingizimu Afrika, kuhlanganise incwadi yemithetho ye-Springboks, zingaba yizinguqulo ezindala; qhathanisa usuku lencwadi. Thola ezinye izincazelo ku-isikhungo sokuhlaziya imidlalo noma ufunde izindatshana ngesiZulu. Lesi yisifundo somthetho wezemidlalo, asibikezeli umdlalo.