तुम्ही बॅडमिंटन गुण कसे मोजतात असे शोधत असाल, तर मूलभूत नियम असा आहे: प्रत्येक rally जिंकणाऱ्या खेळाडूला किंवा जोडीलाच एक गुण मिळतो. सर्व्हिस कोणाकडे आहे याने गुण मिळण्याचा अधिकार बदलत नाही. सध्याच्या आंतरराष्ट्रीय पद्धतीत बहुतेक सामने best of three games असतात आणि एक game साधारण २१ गुणांचा असतो. मात्र BWF सदस्यांनी २०२७ पासून 3×15 प्रणाली मंजूर केली आहे; त्यामुळे सामना पाहताना तारीख आणि स्पर्धेचा नियम तपासणे महत्त्वाचे ठरेल.
सध्याची २१ गुणांची rally पद्धत
Rally scoring मध्ये serve करणाऱ्या खेळाडूने चूक केली तर प्रतिस्पर्ध्याला पुढची serve आणि एक गुण दोन्ही मिळतात. 21 गुणांपर्यंत पोहोचणारा पक्ष game जिंकतो, पण दोन गुणांची आघाडी आवश्यक असते. 20–20 झाल्यावर सामना 22 वर आपोआप थांबत नाही; एक बाजू दोन गुणांनी पुढे जाईपर्यंत खेळ सुरू राहतो. तरी 30 ही कमाल मर्यादा आहे. 29–29 वर पुढचा गुण मिळवणारा game जिंकतो.
उदाहरणार्थ 21–18 हा game संपवणारा निकाल असू शकतो, कारण विजेत्याकडे 21 गुण आणि दोन गुणांची आघाडी आहे. 21–20 मात्र दोन गुणांचा फरक नसल्यामुळे पुढे चालू राहतो. स्कोअर 22–20 झाला तर खेळ संपतो. जर दोघे 29–29 वर पोहोचले तर पुढचा 30वा गुण game निश्चित करतो. त्यामुळे scoreboard वर आधी 20–20 किंवा 29–29 दिसल्यास अजून शेवट झाला आहे असे समजू नका.
एक सामना किती games चा असतो?
एकेरी आणि दुहेरीमध्ये सामान्यतः best of three games खेळतात. पहिले दोन games वेगवेगळ्या बाजूंनी गेले तर तिसरा निर्णायक game होतो; एका बाजूने सलग दोन जिंकले तर सामना तिथेच संपतो. प्रत्येक game मधील points स्वतंत्र असतात. उदाहरणार्थ, 21–17, 18–21, 21–14 असा सामना जिंकण्यासाठी तिसरा game निर्णायक ठरतो. सामन्याचा अंतिम परिणाम हा जिंकलेल्या games वर असतो, सर्व games मधील गुणांची बेरीज करून नाही.
Live scorecard वाचताना “game score” आणि “match score” वेगळे ठेवा. 15–10 हे एका चालू game मधील गुण असतील, तर 1–0 हा जिंकलेल्या games चा आकडा असू शकतो. स्क्रीनवरील चिन्हे वेगवेगळी असू शकतात; header किंवा match summary तपासा. सामना मध्येच थांबला, वैद्यकीय timeout झाला किंवा retirement नोंदली गेली तर अंतिम निकाल सामान्य २१-गुणांच्या समाप्तीसारखा नसेल.
सर्व्हिस आणि rally मधील गुण
सध्याच्या rally पद्धतीत गुण जिंकणारा पक्ष पुढील rally साठी serve करतो. एकेरीत खेळाडूचा score सम असेल तर उजव्या service court मधून आणि विषम असेल तर डाव्या court मधून serve केला जातो. दुहेरीत कोण serve करतो आणि कोणत्या बाजूने करतो हे आधीचा गुण, संघाचा score आणि service rotation वर अवलंबून असते. फक्त खेळाडू बदलून किंवा कोर्टवरील स्थान पाहून गुण मोजता येत नाहीत.
Rally जिंकण्याची साधी उदाहरणे म्हणजे shuttle प्रतिस्पर्ध्याच्या कोर्टात पडणे, बाहेर जाणे, net पार न करणे किंवा नियमबाह्य स्पर्श होणे. Boundary line वर पडलेला shuttle आत मानला जातो. Umpire चा निर्णय आणि उपलब्ध line-review प्रणालीमुळे score बदलू शकतो. Scoreboard अंतिम गुण दाखवतो; challenge नंतरची दुरुस्तीही तपासा.
2027 पासूनचा BWF 3×15 बदल
Badminton Europe च्या BWF निर्णयाच्या माहितीनुसार ४ जानेवारी २०२७ पासून आंतरराष्ट्रीय नियमांत सध्याची best-of-three 21-point प्रणाली बदलून 3×15 format येईल. म्हणजे प्रत्येक game साधारण १५ गुणांपर्यंत, सामना तीनपैकी दोन जिंकणाऱ्या बाजूचा. या निर्णयाचा उद्देश game चा कालावधी कमी करणे आणि अधिक वेगवान, निर्णायक खेळ निर्माण करणे असा सांगितला आहे. देशांतर्गत किंवा स्थानिक स्पर्धा कधी बदल स्वीकारतात हे त्यांच्या आयोजकांकडून तपासावे.
15-point game मध्ये deuce चा संदर्भही बदलतो. 14–14 वर दोन गुणांची आघाडी मिळेपर्यंत play पुढे जाऊ शकतो; कमाल गुणमर्यादा 21 असते, म्हणून 20–20 वर पुढचा गुण game ठरवू शकतो. तरीही एखादी स्थानिक शाळा, क्लब किंवा recreation event वेगळे format निवडू शकते. “नवीन BWF system” पाहत आहात की जुने competition rules, हे scoreboard किंवा tournament prospectus मध्ये वाचा.
हा बदल लगेच सर्वत्र दिसेल असे समजू नका. २०२६ च्या शेवटपर्यंत बहुतेक प्रेक्षकांना २१-गुणांची पद्धत दिसू शकते, तर काही स्पर्धा transition साठी trial rules वापरू शकतात. निकालाच्या लेखात 15 किंवा 21 गुण दिसल्यास स्पर्धेची तारीख, आयोजक आणि नियमपत्र तपासा. जुन्या सामान्य माहितीपानावर अजूनही २१ गुण दिलेले असू शकतात; ते २०२७ च्या बदलाशी विसंगत आहे असे लगेच मानू नका.
स्कोअरकार्ड पटकन समजून घ्या
- चालू game मधील गुण आणि जिंकलेल्या games ची संख्या वेगळी वाचा.
- २१-पॉइंट format मध्ये 20–20 नंतर दोन गुणांची आघाडी किंवा 30 गुणांची मर्यादा लागू होते.
- BWF 3×15 साठी ४ जानेवारी २०२७ ही आंतरराष्ट्रीय लागू तारीख लक्षात ठेवा.
- स्थानिक स्पर्धेचे नियम BWF update शी जुळतात का ते आयोजकांकडून तपासा.
सामना पाहताना points चा वेग तिसऱ्या game मध्ये बदलू शकतो. खेळाडूंना प्रत्येक rally नंतर score, service court आणि पुढची serve तपासावी लागते. प्रेक्षकांनी live score source अद्ययावत आहे का पाहावे; काही app मध्ये point आधी दाखवतो आणि अधिकृत scoreboard नंतर दुरुस्त करतो. सामना पूर्ण झाला नसताना final score share करू नका.
थोडक्यात
आत्ताच्या सामान्य बॅडमिंटन नियमात प्रत्येक rally ला एक गुण मिळतो, game २१ पर्यंत जातो आणि बहुतेक सामने तीनपैकी दोन games जिंकून संपतात. २०–२० नंतर दोन गुणांची आघाडी आवश्यक असते, २९–२९ वर पुढचा गुण game देतो. BWF ने ४ जानेवारी २०२७ पासून 3×15 पद्धत लागू करण्यास मंजुरी दिली आहे. Badminton Europe च्या अधिकृत सारांशात वेळापत्रक वाचा; स्पर्धेचा स्थानिक rulebook अंतिम असतो. BetSigy च्या मराठी स्कोअर आणि खेळ विश्लेषण पेजवर game व match score वेगळे पाहा.